Logo
Logo
  • MT
  • EN

Mistoqsijiet Frekwenti

1. l-UE GĦANDHA DISPOŻIZZJONIJIET DWAR IS-SIGURTÀ SOĊJALI?

Iva. Iżda d-dispożizzjonijiet tal-UE dwar is-sigurtà soċjali ma jissostitwixxux is-sistemi nazzjonali differenti tas-sigurtà soċjali b’sistema unika Ewropea. Armonizzazzjoni bħal din ma tkunx possibbli minħabba d-diverġenza wiesgħa fil-livelli ta’ għajxien fost l-Istati Membri li jappartjenu għall-Unjoni Ewropea u dawk l-Istati li jiffurmaw iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) u l-Isvizzera.

Aktar milli jarmonizzaw is-sistemi nazzjonali tas-sigurtà soċjali, id-dispożizzjonijiet Komunitarji dwar is-sigurtà soċjali jipprovdu koordinazzjoni sempliċi tas-sistemi tal-Istati Membri tal-Unjoni.

Fi kliem ieħor, kull Stat Membru huwa liberu li jiddeċiedi min għandu jkun assigurat skont il-leġiżlazzjoni tiegħu, liema benefiċċji jingħataw u taħt liema kundizzjonijiet, u kif jiġu kkalkulati dawn il-benefiċċji u kemm għandhom jitħallsu kontribuzzjonijiet.

2. X’INHUMA D-DISPOŻIZZJONIJIET TAL-UE DWAR IS-SIGURTÀ SOĊJALI?

Iddispożizzjonijiet komunitarji dwar issigurtà soċjali jistabbilixxu regoli u prinċipji komuni li għandhom jitħarsu millawtoritajiet nazzjonali kollha, mill-istituzzjonijiet tas-sigurtà soċjali, mill-qrati u mit-tribunali meta japplikaw il-liġijiet nazzjonali. Permezz ta’ dan, huma jiżguraw li l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet nazzjonali differenti ma taffettwax ħażin lill-persuni li jeżerċitaw id-dritt tagħhom li jiċċaqilqu u li joqogħdu fl-UE, iż-ŻEE u l-Isvizzera.

F’termini sempliċi, il-prinċipju bażiku huwa li persuna li eżerċitat id-dritt li tiċċaqlaq fl-UE ma tistax tkun f’pożizzjoni agħar minn dik ta’ persuna li dejjem kienet residenti u ħadmet fi Stat Membru wieħed.

3. l-UE KIF TIPPROTEĠI LIN-NIES MILLI JKUNU ASSIGURATI DARBTEJN?

F’xi Stati Membri, is-sigurtà soċjali hija bbażata fuq ir-residenza, filwaqt li f’oħrajn il-persuni u l-membri tal-familji tagħhom huma assigurati biss meta jeżerċitaw attività professjonali. Sabiex tiġi evitata sitwazzjoni fejn il-ħaddiema migranti jew huma assigurati darbtejn jew xejn, id-dispożizzjonijiet tal-UE dwar is-sigurtà soċjali jiddeterminaw liema leġiżlazzjoni nazzjonali tapplika għal ħaddiem migrant f’kull każ partikolari.

F’dan il-kuntest, id-dispożizzjonijiet tal-UE dwar is-sigurtà soċjali jipprovdu għal “aggregazzjoni tal-perjodi”. Dan ifisser li l-perjodi ta’ assigurazzjoni, ta’ impjieg jew ta’ residenza mwettqa taħt il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru wieħed jiġu kkunsidrati, fejn meħtieġ, għad-dritt għall-benefiċċju taħt il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru ieħor.

4. l-UE TIPPROVDI TIPI ĠODDA TA’ BENEFIĊĊJI TAS-SIGURTÀ SOĊJALI?

Le. l-UE la tintroduċi tipi ġodda ta’ benefiċċji, u lanqas tabolixxi l-leġiżlazzjoni nazzjonali. L-uniku għan tad-dispożizzjonijiet tal-UE dwar is-sigurtà soċjali huwa li jipproteġu liċ-ċittadini Ewropej li jaħdmu, jirresjedu jew joqogħdu fi Stat Membru ieħor.

Pereżempju, kull meta tkun involuta l-leġislazzjoni ta’ diversi pajjiżi, id-dispożizzjonijiet tal-UE dwar is-sigurtà soċjali jiddeterminaw liema pajjiż irid iħallas il-benefiċċji.

Id-dispożizzjonijiet tal-UE dwar is-sigurtà soċjali jipprovdu wkoll regoli dettaljati li se jiddeterminaw f’kull każ wieħed liema leġiżlazzjoni nazzjonali tal-pajjiż hija applikabbli.Hemm żewġ prinċipji bażiċi. Ħaddiem huwa soġġett għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru wieħed biss kull darba.

It-tieni prinċipju bażiku huwa li impjegat ikun assigurat fil-pajjiż fejn jeżerċita l-attività professjonali tiegħu/tagħha.

5. X’INHU L-FORMA U1 U L-UŻU TAGĦHA?

Il-Formola U1

Il-formola U1 tiċċertifika l-perjodi tiegħek ta’ assigurazzjoni u impjieg jew ta’ impjieg għal rasek f’pajjiż ieħor tal-UE li se jitqiesu għall-għoti tal-benefiċċji tal-qgħad.

Fejn u meta tikseb il-formola U1 tiegħek

Jekk ser taħdem f’pajjiż ieħor tal-UE, imbagħad qabel ma titlaq tista’ titlob formola U1 mis-servizz tal-impjieg jew l-istituzzjoni tas-sigurtà soċjali li bħalissa int assigurat bil-benefiċċji tal-qgħad. Dan huwa dritt tiegħek iżda mhux obbligu. Lista sħiħa ta’ istituzzjonijiet tinsab fuq http://ec.europa.eu/social-security-directory.

Użu tal-formola U1

Jekk tispiċċa bla xogħol wara li tkun ħdimt fil-pajjiż li tkun mort tgħix fih u titlob il-benefiċċji tal-qgħad hemmhekk, ir-rekord muri fl-U1 jista’ jkollu bżonn jintuża biex jiġi stabbilit id-dritt tiegħek għall-benefiċċju tal-qgħad. L-istess japplika jekk inti titlob il-benefiċċju talqgħad filpajjiż ta’ residenza tiegħek wara li taħdem f’pajjiż ieħor. Għalhekk, meta titlob il-benefiċċju tal-qgħad f’dawn iċ-ċirkostanzi, jista’ jkollok tippreżenta l-formola U1 tiegħek lis-servizz tal-qgħad meta tagħmel it-talba. Jekk inti ma tippreżentax l-U1, l-istituzzjonijiet jiskambjaw l-informazzjoni meħtieġa elettronikament.

Eżempju:

Inti tmur minn Franza għar-Renju Unit u taħdem hemmhekk għal sena, iżda mbagħad titlef l-impjieg tiegħek u titlob il-benefiċċji tal-qgħad fir-Renju Unit. Skont il-liġi nazzjonali tar-Renju Unit biex tkun intitolat għall-benefiċċju tal-qgħad normalment ikollok tkun assigurat għal sentejn. Għandek assigurazzjoni ta’ 1 snin biss fir-Renju Unit iżda, skont ir-regoli tal-UE r-Renju Unit se jqis l-assigurazzjoni fi Franza matul il-perjodu rilevanti kif muri fl-U1. Huma se jżidu dan mal-assigurazzjoni tar-Renju Unit li jippermetti li inti tissodisfa t-test tasentejn tagħha.

Regoli speċjali għal skemi ta’ persuni li jaħdmu għal rashom

Meta tmur tgħix f’pajjiż ieħor tal-UE, huwa rrakkomandat li tikkuntattja lill-istituzzjoni kompetenti biex tirċievi l-informazzjoni korretta kull meta jkun meħtieġ, peress li mhux il-Pajjiżi kollha tal-UE għandhom skema speċifika ta’ persuni li jaħdmu għal rashom.

Jien impjegati u se tfittex xogħol f’pajjiż ieħor, għandi bżonn li jieħdu forma U1?

Le. Inti se tirċievi formola U2 li tippermetti benefiċċju impjieg tiegħek li jitħallsu għal perjodu limitat f’pajjiż ieħor.

Applikazzjoni Online

6. FORMOLA E104/S041

Il-formola E104/S041 hija rekord li jiċċertifika l-perjodi ta’ assigurazzjoni għall-finijiet ta’ benefiċċju tal-mard.

Għall-kuntrarju tal-U1, l-E104/S041 mhumiex dokument portabbli f’termini tar-Regolament (KE) 883/2004 u 987/2009. Dan ifisser li dan id-dokument ma jinħariġx fuq talba tal-persuna nnifisha.

Jekk l-istituzzjoni tal-Istat Membru ta’ residenza tiegħek jew tal-Istat Membru fejn int assigurat, teħtieġ ċertifikazzjoni tal-perijodi ta’ assigurazzjoni tiegħek f’Malta għal skopijiet ta’ benefiċċji tal-mard (E104/S041) l-istituzzjoni għandha tagħmel talba diretta lid-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali.

Għal kwistjonijiet relatati ma’ benefiċċji fin-natura (kura tas-saħħa) l-istituzzjoni responsabbli hija l-Health Entitlement Unit.

7. KIF TAGĦTI TALBA GĦAL DAWN IL-BENEFIĊĊJI?

Ħlief għall-Benefiċċki tal-Mard fin-natura, talbiet għall-benefiċċji l-oħra kollha elenkati hawn fuq, għandhom jiġu ppreżentati permezz ta’ applikazzjonijiet online.

8. X’INHU L-FORMA A1 U L-UŻU TAGĦHA?

Talba għal Intitolament biex wieħed jibqa’ assigurat f’Malta skont l-Artikoli 11-16 tar-Regolament tal-UE 883/2004 (Formola A1)

Il-formola A1

Il-formola A1 tiċċertifika liema leġiżlazzjoni tas-sigurtà soċjali tapplika għad-detentur tal-formola. Ġeneralment dan ikun meħtieġ f’sitwazzjonijiet fejn inti, bħala persuna impjegata jew li taħdem għal rasha, ikollok konnessjoni mal-impjieg jew l-impjieg indipendenti tiegħek ma’ aktar minn pajjiż wieħed tal-UE. Skont ir-regoli tal-UE persuna hija soġġetta biss għal-leġiżlazzjoni ta’ pajjiż wieħed fi kwalunkwe ħin. l-A1 jinħareġ mill-pajjiż li int suġġett għal-leġiżlazzjoni tiegħu u jikkonferma li m’intix suġġett għal-leġiżlazzjoni ta’ kwalunkwe pajjiż ieħor li miegħu inti għandek x’taqsamjiġifieri li ma jkollok l-ebda obbligu li tħallas il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali (inkluża l-assigurazzjoni tas-saħħa) fil-pajjiżi l-oħra. Id—Dokument A1 jibqa’ validu sad-data tal-iskadenza, indikata fil-formola jew sakemm tiġi rtirata mill-istituzzjoni emittenti.

Fejn u meta tikseb il-formola A1 tiegħek?

Jekk inti persuna impjegata li tmur taħdem temporanjament f’pajjiż ieħor tal-UE, min iħaddmek normalment japplika għall-A1 f’ismek lill-istituzzjoni rilevanti f’pajjiżek. Persuni impjegati li normalment iwettqu attivitajiet f’aktar minn pajjiż wieħed tal-UE u persuni li jaħdmu għal rashom japplikaw bi dritt tagħhom. Jekk jogħġbok iċċekkja ma’ min iħaddmek il-proċedura li għandha tiġi applikata. Kull meta jkun possibbli, l-applikazzjoni għandha ssir qabel ma l-attività tibda fil-pajjiż l-ieħor.

Użu tal-formola A1

L-A1 għandu jinżamm disponibbli biex jiġi ppreżentat minnek jew minn min iħaddmek lill-istituzzjoni fil-pajjiż li qed taħdem fih, biex tikkonferma l-pożizzjoni tas-sigurtà soċjali tiegħek u biex tindika f’liema pajjiż il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà jkollhom jitħallsu.

Liema sitwazzjonijiet tkopri l-formola A1?

  • Meta tintbagħat minn min iħaddmek biex taħdem temporanjament f’pajjiż ieħor tal-UE f’ismu għal perjodu massimu ta’ 24-il xahar.Dan huwa magħruf bħala “stazzjonar”.
    • Il-kundizzjonijiet għall-istazzjonar huma spjegati fil-Gwida Prattika dwar il-leġiżlazzjoni applikabbli, li tista’ tinstab hawn. Jekk il-kundizzjonijiet kollha għall-istazzjonar jiġu sodisfatti, il-formola A1 tinħareġ awtomatikament u tikkonferma li, inti se tibqa ‘soġġett għal-leġiżlazzjoni tal-istat inti kienu stazzjonati minn.
  • Meta normalment taħdem għal rasek f’pajjiż tal-UE u tmur twettaq attività simili f’pajjiż ieħor għal perjodu massimu ta’ 24-il xahar.
    • Ukoll hawn, jekk il-kundizzjonijiet kollha għall-istazzjonar huma sodisfatti, il-formola A1 se tikkonferma li inti se jibqgħu soġġetti għal-leġiżlazzjoni ta ‘l-istat inti kienu stazzjonati minn.
  • Meta normalment tkun impjegat f’aktar minn pajjiż wieħed tal-UE fl-istess ħin jew f’alternazzjoni.
    • Skont is-sitwazzjoni tiegħek, tista’ tkun suġġett għal-leġiżlazzjoni jew tal-pajjiż ta’ residenza tiegħek jew tal-pajjiż fejn jinsab l-uffiċċju reġistrat jew il-post tan-negozju tal-impjegatur tiegħek.
  • Meta normalment taħdem għal rasek f’aktar minn pajjiż wieħed tal-UE fl-istess ħin jew b’alternazzjoni.
    • Skont is-sitwazzjoni tiegħek, inti tista’ tkun suġġett għal-leġiżlazzjoni jew tal-pajjiż ta’ residenza tiegħek jew tal-pajjiż fejn jinsab iċ-ċentru ta’ interess tiegħek.
  • Meta twettaq attività kemm impjegata kif ukoll taħdem għal rasha f’pajjiżi differenti tal-UE.
    • F’din is-sitwazzjoni, il-formola A1 tikkonferma li l-leġiżlazzjoni tal-pajjiż tal-attivitajiet impjegati tiegħek tipprevali.
  • Meta tkun impjegat taċ-ċivil li jwettaq attivitajiet f’aktar minn pajjiż wieħed tal-UE.
    • F’din is-sitwazzjoni, il-formola A1 se tikkonferma li inti tibqa’ taħt il-leġiżlazzjoni tal-amministrazzjoni li għaliha qed taħdem.
  • Meta jkun fl-interess tiegħek li tidderoga minn kwalunkwe waħda mir-regoli msemmija hawn fuq,
    • Żewġ stati tal-UE jew aktar jistgħu, fuq talba ta’ min iħaddmek, jaqblu li inti tkun suġġett għal-leġiżlazzjoni ta’ stat differenti minn dak ipprovdut mir-regoli normali.Il-formola A1 tikkonferma għal liema leġiżlazzjoni int suġġett.

Applikazzjoni Online 

9. PROĊEDIMENT BARRA L-PAJJIŻ

Kemm jekk tkun se ssiefer għal xogħol kif ukoll jekk għal żjara temporanja f’wieħed mill-Istati Membri tal-UE, l-Istati tal-EFTA u l-Iżvizzera, inti trid tgħarraf lil Health Entitlement Unit fi ħdan id-Dipartiment tas-Saħħa qabel it-tluq tiegħek.

Jekk inti ser taħdem f’wieħed minn dawn l-Istati, inti trid ukoll tavża, minbarra l- Health Entitlement Unit fi ħdan id-Dipartiment tas-Saħħa:

  • Id-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali
  • Id-Dipartiment tad-Taxxi Interni
  • Jobsplus

Jekk inti ser taħdem barra mill-pajjiż iżda barra l-Istati msemmija hawn fuq, inti m’għandekx bżonn li tinnotifika lill- Health Entitlement Unit fi ħdan id-Dipartiment tas-Saħħa iżda inti xorta trid tavża lid-Dipartimenti l-oħra qabel it-tluq tiegħek.

10. ĊERTIFIKAZZJONI TAL-ĦAJJA

Jekk int tirċievi pensjoni jew benefiċċju mid-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali u tiddeċiedi li tirriloka barra minn Malta, id-Dipartiment jeħtieġ li jiġi infurmat minnufih. Meta jkun residenti barra minn Malta, id-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali jitlob ċertifikazzjoni tal-ħajja fuq bażi regolari mingħand il-benefiċjarji tiegħu. Tintbagħat formola ta’ Ċertifikat tal-Ħajja lil kull persuna li tirċievi pensjoni jew benefiċċju. Din il-formola teħtieġ dikjarazzjoni mill-benefiċjarju, minn ‘next of kin’ nominat u minn xhud bi sfond professjonali. L-informazzjoni pprovduta fiċ-ċertifikat tal-ħajja tiżgura li l-informazzjoni miżmuma mid-Dipartiment tkun preċiża u aġġornata.

Font Resize
Contrast